— Η ώρα είναι πέντε. Παραμύθι θ’ αρχινίσει, αντήχησε πρόσχαρη η φωνή της από τη μια άκρη του σπιτιού μέχρι την άλλη.

— Παππού, όπου να ’ναι θα τελειώσουν οι βιταμίνες που έγραψε ο γιατρός για τον Λεύκιο. Αύριο, καθώς θα επιστρέφω από το σχολείο, θα σταματήσω στο φαρμακείο της κυρίας Αλεξάνδρας για ν’ αγοράσω κι άλλο μπουκαλάκι.

— Καλώς, παιδί μου.

— Έψαξα και βρήκα ορισμένες συνταγές για να του φτιάχνουμε δυναμωτικά φαγητά. Να πάω αύριο στο μαγαζί της κυρίας Λουκίας να πάρω τα υλικά για την πρώτη συνταγή;

— Να πας, παιδί μου.

— Παππού, θα πάω στο περιβόλι της αυλής να μαζέψω φρούτα για να στύψουμε χυμό για τον Λεύκιο. Θα φέρω και λίγο βασιλικό, να τον ρίξω μέσα στο νερό να μοσχομυρίσει το σπίτι. Μήπως να μαζέψω και λίγα λεμόνια, για να φτιάξουμε φρέσκια σπιτική λεμονάδα; Χθες διάβασα πως απομακρύνει τις τοξίνες, βοηθάει στη σωστή λειτουργία των νεφρών και διευκολύνει την πέψη.

— Να φέρεις ό,τι θες, παιδί μου.

— Τι θα έλεγες, παππού, να κάνουμε μια γιορτή στην αυλή του σπιτιού, δίπλα στο περιβόλι; Πιστεύω πως θα δώσει χαρά στον Λεύκιο. Να την κάνουμε ένα βράδυ που θα έχει ξαστεριά και να καλέσουμε τη γειτονιά. Καθημερινά με ρωτάνε με έγνοια, πότε ο ένας γείτονας και πότε ο άλλος, για να μάθουν για την υγεία του. Σήμερα, καθώς επέστρεφα από το σχολείο, ο μικρός γιος της κυρίας Τριανταφυλλιάς βγήκε στο παραθύρι την ώρα που περνούσα από το σπίτι τους και μου είπε ότι περιμένει πώς και πώς ν’ αναρρώσει ο Λεύκιος. Θέλει λέει να πάνε μαζί να πετάξουν τον χαρταετό, όπως έκαναν παλιά, και μετά να παραβγούνε στο τρέξιμο μέχρι να φτάσουν στο εστιατόριο του κυρίου Γεράσιμου και της κυρίας Παναγιώτας, να φάνε σουβλάκια, σεφταλιά, οφτή πατατούλα και άλλα καλούδια. Τα παιδάκια όλο χρωματίζουν τη ζωή μας με τα ομορφότερα χρώματα. Ω! Μόλις τώρα δα θυμήθηκα το παγωμένο τριαντάφυλλο που μας κέρασε η κυρία Ειρήνη όταν περάσαμε από το κατάστημά της για να πάρουμε το υπεραστικό λεωφορείο. Τις προάλλες με κέρασε σπιτικό παγωτό. Είχε εξαιρετική γεύση, παππού! Προχθές με κέρασε μαχαλλεπί. Έριξε από πάνω λίγο νεράκι και τριαντάφυλλο και το έκανε περίφημο. Να το φτιάξουμε κι εμείς, για να φάει και ο Λεύκιος. Θα το ’χει πεθυμήσει. Θυμάμαι πως, προτού πάει να ζήσει στην πρωτεύουσα, όλο σου ζητούσε να το φτιάξεις και το έτρωγε με όρεξη. Η κυρία Βιολέτα, η γειτόνισσα, που το γνώριζε αυτό, του έλεγε κάθε τόσο: «Θα φτιάξω μαχαλλεπί, παιδί μου. Το ξέρω πως σ’ αρέσει πολύ. Θα σας πω να έρθετε από δω με τον παππού σου. Θα πω και στους άλλους γείτονες. Να φάμε όλοι μαζί, να δροσιστούμε. Καλοκαιράκι χωρίς μαχαλλεπί δεν γίνεται! Το ξέρω πως συμφωνείς, καρδούλα μου».

— Να με συγχωρείς, φίλε. Την επόμενη φορά θα είμαι πιο προσεκτικός, του υποσχέθηκε ο Πίτερ, εγκάρδια, και μετά πήρε μια καρέκλα και κάθισε δίπλα του.

Λεύκιος: Θυμάστε τον μακρύ κατάλογο με τις βιομηχανίες της πατρίδας μας τον οποίο έφτιαξαν πολλά χρόνια πριν οι «άνω των εβδομήντα χρονών» που κατοικούν στη γειτονιά μου;

Μαρία: Αμέ! Είναι αδύνατον να τον ξεχάσουμε, Λεύκιε. Μάθαμε τόσα και τόσα πράγματα για τις βιομηχανίες, για τη μαζική παραγωγή αγαθών στη χώρα μας, για τις μηχανές, τη χρήση της τεχνολογίας, τον καταμερισμό της εργασίας και πόσα άλλα. Η κυρία Βιολέτα, η κυρία Ελένη, η κυρία Γεωργία, ο κύριος Άνθιμος, ο κύριος Νικόδημος, ο κύριος Ηλίας και όλοι οι άλλοι που ανήκουν στην παρέα των «άνω των εβδομήντα» επέλεγαν για κάθε εβδομάδα του χρόνου έναν κλάδο της βιομηχανίας και επισκέπτονταν όσο περισσότερα εργοστάσια και εργαστήρια ανήκουν σ’ αυτόν.

Πίτερ: Κι εμείς οι τρεις, που λατρεύαμε αυτές τις εξορμήσεις τους, πηγαίναμε μαζί τους τα Σάββατα, που δεν είχαμε σχολείο. Μάθαμε τόσο πολλά ενδιαφέροντα πράγματα. Δεν ξέρω ποια βιομηχανία να πρωτοθυμηθώ, βρε παιδιά. Ειδών διατροφής, ζυμαρικών, δημητριακών, παραγωγής μελιού, ξηρών καρπών, σοκολάτας, ειδών καθαρισμού, ένδυσης, υπόδησης, επίπλων, ηλεκτρικών ειδών, παραγωγής ειδών λαϊκής τέχνης.

Μαρία: Χα, χα! Πάλι πήρε φόρα αυτός. Ας τον σταματήσει κάποιος.

Λεύκιος: Θυμάστε εκείνη την καλοκαιριάτικη μέρα, πριν από εφτά περίπου χρόνια, που επισκεφτήκαμε τα σοκολατοποιεία της πατρίδας μας;

Πίτερ: Εγώ τη θυμάμαι, φίλε. Ήταν μια από τις ωραιότερες εκδρομές που έχω κάνει μέχρι σήμερα.

Μαρία: Ποπο! Ήταν εντυπωσιακά όλα όσα είδαμε και ακούσαμε. Ήταν τότε που κατάλαβα πως η παρασκευή της σοκολάτας περιλαμβάνει μια μεγάλη διαδικασία μέχρι να φτάσει στο τελικό προϊόν και στα σημεία πώλησης.

Λεύκιος: Οι ιδιοκτήτες και οι εργαζόμενοι μας καλοδέχτηκαν και μας φίλεψαν με λαχταριστές σοκολάτες διαφόρων γεύσεων.

Μαρία: Ορισμένες μάλιστα είχαν υπέροχο άρωμα και ιδιαίτερη υφή.

Πίτερ: Αχ, και να είχα τώρα μια σοκολατίτσα γάλακτος, ή αμυγδάλου, ή χαρουπιού, ή φουντουκιού, ή με γεύση αγριοκέρασο, ή βανίλια, ή καραμέλα, ή…

Μαρία: Χα, χα! Πάλι πήρες φόρα εσύ, λαίμαργο πλάσμα. Όπως έκανες εκείνο το Σάββατο. Έπαιρνες φόρα κι έτρωγες όλα τα κεράσματα που μας πρόσφεραν σε κάθε σοκολατοποιείο που πηγαίναμε. Δεν άφησες σοκολάτα που να μην τη δοκιμάσεις. Και μετά; Θυμάσαι τι έγινε μετά;

Πίτερ: Θυμάμαι. Χα, χα! Και να θέλω, δεν μπορώ να ξεχάσω. Είχα βαρυστομαχιάσει και σε όλη την επιστροφή αγκομαχούσα μέσα στο λεωφορείο.

Λεύκιος: Χα, χα! Και ο κύριος Άνθιμος, στην προσπάθειά του να στρέψει την προσοχή σου αλλού μέχρι να φτάσουμε στα σπίτια μας, άρχισε να τραγουδάει όποιο παραδοσιακό τραγούδι του ερχόταν στο μυαλό, και όλο σου ζητούσε να τον συνοδεύεις. Κάθε φορά που σταματούσες το τραγούδι, εκείνος σου έλεγε: «Πιο δυνατά, παιδί μου, γιατί είναι λιγάκι περήφανα τ’ αυτιά μου και δεν μπορώ να σε ακούσω».

Μαρία: Χα, χα! Με το ένα και με το άλλο τραγούδι, ευτυχώς ξεχνούσες τον κοιλόπονό σου. Ω! Θυμάστε τι έγινε την ώρα που ο κύριος Άνθιμος ξέμεινε από παραδοσιακά τραγούδια και άρχισε ν’ αγχώνεται;

Πίτερ: Χα, χα! Η αλήθεια είναι πως ήταν μια ώρα δύσκολη εκείνη η ώρα για όλους. Το παραδέχομαι, βρε παιδιά. Οι επιβάτες του λεωφορείου άρχισαν ν’ ανησυχούν, γιατί η προσοχή μου στράφηκε ξανά στην κοιλιά μου και άρχισα πάλι τ’ αγκομαχητά. Έτσι λοιπόν είπε ν’ αρχίσει το τραγούδι ο κύριος Λουκάς, ο οδηγός του λεωφορείου. «Πίτερ, άντε να τραγουδήσεις μαζί μου, παιδί μου. Χίλιες φορές να σε ακούμε να τραγουδάς παρά ν’ αγκομαχάς», μου έλεγε χαμογελώντας πλατιά και όλο μου ζητούσε να τον συνοδεύσω στο τραγούδι.

Μαρία: Μόλις τώρα ήρθαν στο μυαλό μου κι άλλες εξορμήσεις που κάναμε μαζί με την παρέα των «άνω των εβδομήντα» της γειτονιάς.

Λεύκιος: Για την εβδομάδα παραγωγής μπισκότου και για όλες εκείνες τις μικρές και τις μεγάλες βιοτεχνίες που επισκεφτήκαμε τι έχεις να πεις;

Μαρία: Ω!

Λεύκιος: Χα, χα! Το ήξερα πως θα χρησιμοποιούσες το συγκεκριμένο επιφώνημα.

Μαρία: Δηλαδή… Θες να πεις πως είμαι προβλέψιμη, Λεύκιε;

Λεύκιος: Αμέ!

Μαρία: Χα, χα! Το ήξερα πως θα χρησιμοποιούσες το συγκεκριμένο επιφώνημα.

Λεύκιος: Είσαι απίστευτη!

Πίτερ: Γι’ ακόμα μια φορά, εσείς οι δυο με εκπλήσσετε. Δεν μου λέτε; Μήπως είστε ο ένας μέσα στο μυαλό του άλλου;

Μαρία: Εγώ… δεν…

Λεύκιος: Εγώ… δεν… Τι εννοείς;

Πίτερ: Χα, χα! Το ήξερα πως άμα σας έκανα τη συγκεκριμένη ερώτηση θα χάνατε τα λόγια σας και θα παίρνατε και οι δύο αυτό το αμήχανο ύφος.

— Άντε, καλό ταξίδι να έχουμε και σήμερα, είπε ο γέροντας χαριτολογώντας, και η Μαρία άρχισε να διαβάζει αργά την καινούρια ιστορία:

Θάλασσα: Χθες, γηραιά ελιά, άκουσα την Αγέλαστη Αρχόντισσα να λέει στα παιδιά τα εξής λόγια: «Να αγαπάτε τις καλές ιστορίες, τα διηγήματα και τα παραμύθια και να παίρνετε όλα τα καλά μηνύματα και τις διδαχές τους, για να ενδυναμώσετε τις αρετές και τις αιώνιες αξίες σας, καθώς και άλλα διαχρονικά δώρα με τα οποία σας προίκισαν οι σοφοί πρόγονοι της χώρας μας. Με αυτό τον τρόπο, καρδούλες μου, θα χτίσετε ασφαλή προκοπή και θα ζήσετε πολλές στιγμές αληθινής ευτυχίας. Οι γονείς σας, οι γιαγιάδες και οι παππούδες σας, σας διηγούνταν όμορφες ιστορίες από τα πρώτα χρόνια της ζωής σας. Έσμιγαν κάθε κουταλιά φαγητό που έβαζαν στο στόμα σας με τις περιπέτειες των ηρώων των παραμυθιών και των μύθων και γέμιζαν τις καρδιές σας με ενθουσιασμό και χαρά. Τα βράδια κλείνατε τα μάτια σας για να κοιμηθείτε και ήταν το μυαλό σας γεμάτο με τις απόκοσμες και μαγευτικές εικόνες τους. Γνωρίσατε την εξυπνάδα, το θάρρος και την επιμονή με το παραμύθι “Το παιδί και το ρόδο”. Εμπιστευτήκατε την τιμιότητα, την αλήθεια και τη δικαιοσύνη με το παραμύθι “Το γενναίο θαλασσόκρινο”. Μάθατε για την καλοσύνη, τη συμπόνια και την κατανόηση με το διήγημα “Το μυστικό του βουνού”. Πιστέψατε στην εργατικότητα, την πρόνοια και την υπευθυνότητα με τον μύθο “Η μέρα και η νύχτα”. Γνωρίσατε το κουράγιο, την αισιοδοξία και την ελπίδα με το παραμύθι “Το θαυμαστό λιβάδι”. Πιστέψατε στον αλληλοσεβασμό, την αλληλεγγύη και την ευγνωμοσύνη με τον μύθο “Η ηλιαχτίδα και το ελάφι”. Μάθατε για την ταπεινοφροσύνη, την αθωότητα και την ομορφιά με το διήγημα“Τα δέντρα της ειρήνης”…»

Γηραιά ελιά: Η Αγέλαστη Αρχόντισσα ήρθε πάλι χθες και κάθισε στον ίσκιο μου για να γράψει καινούριες ιστορίες, να τις διαβάσει στα μυριοχάριτα και να θρέψει τον σεβασμό και την ελπίδα τους. Άπλωνα εγώ τις ρίζες μου να πάνε παραπέρα, άπλωνε κι εκείνη την εμπιστοσύνη της στα πολύτιμα κληροδοτήματα των σοφών προγόνων της πατρίδας της. Όταν βασίλεψε ο ήλιος, άφησε κάτω το μολύβι της και σκέπασε τα μάτια της με τις παλάμες της. Έκλαψε πάλι σιγανά, κάτω από το αμυδρό φως που είχε απομείνει στην πλάση, την ώρα που έπεφτε η νύχτα στη Γη. Όπως κάθε φορά, έτσι κι αυτή, χαμήλωσα τα κλαδιά μου κι έγειρα τη φυλλωσιά μου πάνω στους ώμους της, για να την παρηγορήσω και να την καθησυχάσω.

Θάλασσα: Έχουν περάσει τόσα χρόνια από τότε που ορφάνεψε, μα η καρδιά της πονάει ακόμη.

Γηραιά ελιά: Δεν μαραζώνει για λόγου της, καλή μου φίλη, αλλά για τα παιδιά της πατρίδας της και για τις μύριες χάρες τους που σβήνουν. Δεν τα σέβονται. Πνίγουν τη φωνή τους. Τα φορτώνουν με αχρείαστες έγνοιες, τα τιμωρούν προτού γνωρίσουν τις βαθύτερες στεναχώριες τους, αδιαφορούν για τα συναισθήματά τους κι εξασθενούν τους οργανισμούς τους από την ψυχική κούραση, με αποτέλεσμα να φθίνει η αγάπη τους για τη γνώση, τη ζωή και την υγιή δράση. Τι θα καταναλώσουν, πώς και πού θα διασκεδάσουν και ποιους θα εντυπωσιάσουν. Αυτά είναι που κόφτουν πρώτα τους περισσότερους ενήλικες, και όχι η ασφαλής πρόοδος, η δική τους και των παιδιών της Χώρας των Σοφών. Μάλιστα, τ’ αηδόνια του Αρχέγονου Δάσους μού έφεραν τις προάλλες ένα λυπηρό μήνυμα, που μόλις τ’ άκουσα ευθύς πλάνταξαν από ανησυχία τα φύλλα μου. Μου φανέρωσαν πως, ακόμη και στους χώρους όπου ανθεί η γνώση και μεταλαμπαδεύεται η αρετή, πολλοί ενήλικες νοιάζονται πρωτίστως για το ποιος θα φορέσει τα πιο λαμπερά ρούχα και κοσμήματα, και ποιος θα κεράσει το πλουσιότερο γεύμα στις εορτές.

Θάλασσα: Άκουσα με προσοχή τα λόγια σου, καλή μου φίλη. Θα σου πω ένα σχέδιο που σκέφτηκα, και, άμα συμφωνείς κι εσύ, τότε θα προχωρήσουμε μαζί για να στηρίξουμε την Αρχόντισσα.

Γηραιά ελιά: Ανοίγω διάπλατα τα κλαδιά μου μπρος στην απεραντοσύνη σου, γαλανή μου φίλη, για ν’ ακούσω τα συνετά και πολύτιμά σου λόγια. Τα φύλλα μου θα μαζεύουν κάθε λέξη σου, και ούτε μία δεν θ’ αφήσω να χαθεί.

Θάλασσα: Άκουσε λοιπόν το σχέδιό μου. Ο δίκαιος βασιλιάς της Χώρας των Σοφών διασχίζει καθημερινά με το καράβι του τ’ αλμυρά νερά μου και κατεβαίνει στα χωριά και στις πόλεις για να συναντήσει τον λαό του και να κουβεντιάσει μαζί του. Χθες τον είδα που στεκόταν πάνω στο κατάστρωμα του καραβιού και συζητούσε με τους συμβούλους του. Κάποια στιγμή, τον άκουσα να τους λέει λυπημένος τα εξής λόγια: «Το πνεύμα του λαού μου είναι καταπονημένο και η ελπίδα σβήστηκε από τα βλέμματα τόσο των μικρών όσο και των μεγάλων. Όλες οι προσπάθειες που έκανα για να την επαναφέρω απέβησαν άκαρπες. Επιθυμώ διακαώς να βρω τη σωτήρια λύση και να λυτρώσω τον λαό μου». Οι σύμβουλοι του βασιλιά βυθίστηκαν σε μακρά περισυλλογή και, καθώς η ώρα περνούσε, ένας ένας εξέφραζαν τη γνώμη τους. «Στο πρόσωπο μιας ειρηνικής βασίλισσας θα βρει ξανά ο λαός τη χαμένη ελπίδα του, δίκαιε βασιλιά μας», τον συμβούλεψε ο παλαιότερος από τους συμβούλους του όταν καμία από τις απόψεις που εκφράστηκαν δεν τον είχε ικανοποιήσει.

Θάλασσα: Ήταν φρόνιμα και συνετά τα λόγια του συμβούλου, γηραιά ελιά. Η ελπίδα θ’ αναπτερωθεί όταν μια γενναία ειρηνική πνοή φυσήξει γύρω από τις καρδιές των ανθρώπων και τις σκεπάσει με την άδολη έγνοια της. Αυτή η δυνατή πνοή θα τις αναγεννήσει και θα τις μεγαλύνει.

Γηραιά ελιά: Κάποτε μου είπες πως τ’ αλμυρό νερό σου δεν μπορεί να θρέψει τις ρίζες μου και να τις δυναμώσει. Με διαβεβαίωσες όμως πως όποια βοήθεια και αν χρειαστώ από σένα, θα την έχω. Έφτασε λοιπόν η ώρα, καλή μου φίλη, να πραγματοποιήσεις την υπόσχεσή σου.

Θάλασσα: Θα κάνω ό,τι μου ζητήσεις, γηραιά ελιά, φτάνει να είναι για το καλό και κανείς να μην αδικηθεί.

Γηραιά ελιά: Να μου έχεις εμπιστοσύνη, θάλασσα. Απόκοσμη δυνατή πνοή διαπερνά το ξύλινο σώμα μου και ενδυναμώνει κάθε σπιθαμή του, εδώ και χιλιάδες χρόνια. Θρέφει καθημερινά τις ρίζες μου και εμπλουτίζει αδιάλειπτα τους καρπούς μου. Δυναμώνει ολοένα τον γερό κορμό μου, χοντραίνει και κατευθύνει τα κλαδιά μου και λαμπρύνει διαρκώς τη φυλλωσιά μου.

Θάλασσα: Ακούω λοιπόν την πεθυμιά σου. Τι γυρεύεις από μένα, πολύτιμη φίλη;

Γηραιά ελιά: Αύριο, την ώρα του δειλινού, όταν η Αγέλαστη Αρχόντισσα έρθει πάλι να καθίσει στον ίσκιο μου για να πει ιστορίες στα μυριοχάριτα της γύρω περιοχής, θέλω να φουρτουνιάσεις και να σηκώσεις μεγάλα κύματα, για να σπρώξεις προς τα εδώ το καράβι του βασιλιά. Θ’ αναγκαστεί τότε εκείνος να κατεβεί στη στεριά μέχρι να κοπάσει η φουρτούνα. Καθώς θα κατευθύνεται προς το χωριό, θα περάσει από μπροστά μου και θα δει την Αγέλαστη Αρχόντισσα. Άκουσα πως ο βασιλιάς, εκτός από δίκαιος, είναι και ονειροπόλος. Θα τον σαγηνεύσουν λοιπόν οι θαυμαστές ιστορίες, οι μύθοι και τα παραμύθια που θα διηγείται η αρχόντισσα στα παιδιά, μα πιότερο θα τον εντυπωσιάσει η αγνή και άδολη ομορφιά που διέπει τον χαρακτήρα της.

Θάλασσα: Αποφάσισες λοιπόν να φέρεις την άνοιξη στις καρδιές των ανθρώπων της χώρας, για να τις ξεκουράσεις και να τις λυτρώσεις. Ο σκοπός σου είναι καλός και υψηλός. Θα πραγματοποιήσω λοιπόν την επιθυμία σου, καλλίκαρπη φίλη.

«Πόπο! Ποιος είναι αυτός ο κύριος που ήρθε σήμερα στη συντροφιά μας;»

«Δεν ξέρω. Δεν τον έχω ξαναδεί στα μέρη μας».

«Πόπο! Και όλοι αυτοί που τον συνοδεύουν και στέκουν εκεί κάτω ποιοι να είναι άραγε;»

«Δεν ξέρω. Πάντως, κατέβηκαν όλοι από το μεγάλο καράβι που είναι στην ακροθαλασσιά, εκεί που φυτρώνουν τα κρινολούλουδα».

«Νομίζω πως… νομίζω πως κάπου το έχω ξαναδεί αυτό το μεγάλο καράβι».

«Πόπο! Εγώ το ξανάδα τότε που πήγαμε με τον πατέρα μου στην πρωτεύουσα. Θυμάμαι πως κάποια στιγμή τον είχα ρωτήσει να μου πει σε ποιον ανήκει αυτό το εντυπωσιακό καράβι, κι εκείνος μου απάντησε πως... κι εκείνος μου απάντησε πως…»

«Ο βασιλιάς της χώρας μας βρίσκεται στη συντροφιά μας! Ήρθε για ν’ ακούσει μαζί μας ιστορίες!» ξεφώνισε ενθουσιασμένο και άρχισε να χειροκροτεί δυνατά, μιας και είχε θυμηθεί την απάντηση που του είχε δώσει ο πατέρας του εκείνη την ημέρα.

— Παππού, η Αγέλαστη Αρχόντισσα συμβούλευσε τα μυριοχάριτα να ενδυναμώνουν τις αρετές, τις αιώνιες αξίες τους και τα άλλα διαχρονικά δώρα των καλών προγόνων τους, για να χτίσουν ασφαλή προκοπή και να ζήσουν πολλές στιγμές αληθινής ευτυχίας. Δηλαδή, όταν κάποιος άνθρωπος δεν έχει δυνατές αρετές και αξίες, δεν μπορεί να χτίσει ασφαλή προκοπή; ρώτησε απορημένος ο Πίτερ και σούφρωσε τα φρύδια του.

— Όλοι μπορούν να χτίσουν προκοπή, παιδί μου, μα όσο πιο δυνατές είναι οι αρετές και οι αξίες του ανθρώπου τόσο πιο ασφαλής είναι η προκοπή που κάνει και οι ουσιαστικές στιγμές ευτυχίας που ζει είναι περισσότερες.

— Όπως σας έχω πει πολλές φορές στο παρελθόν, εμείς άνθρωποι είμαστε προικισμένοι με θησαυρούς ανεκτίμητης αξίας. Η Αγέλαστη Αρχόντισσα του παραμυθιού τους αποκαλούσε «μύριες χάρες». Ο σεβασμός, η δικαιοσύνη, η ειρήνη, η υπευθυνότητα, η τιμιότητα, η εργατικότητα, η πειθαρχία, η σύνεσή μας, καθώς και άλλα αιώνια αγαθά που φωλιάζουν στον χαρακτήρα μας, ανήκουν σε αυτούς τους θησαυρούς. Όσο τα εμπιστευόμαστε και τα δυναμώνουμε, οι μέρες μας κυλούν πιο ομαλά.

— Σε παρακαλώ να μας δώσεις ένα παράδειγμα, παππού, είπε η Μαρία και τον κοίταξε λιγάκι επίμονα.

— Ας υποθέσουμε, Μαρία, πως παίρνεις από τις οικονομίες σου ένα χαρτονόμισμα των είκοσι ευρώ και πηγαίνεις σ’ ένα κατάστημα για ν’ αγοράσεις μια ομπρέλα. Καθώς περπατάς κατά μήκος του διαδρόμου και κατευθύνεσαι προς το ράφι με τις ομπρέλες, παρατηρείς τα προϊόντα που βρίσκονται πάνω στα άλλα ράφια. Σταματάς συχνά, παίρνεις ορισμένα από αυτά και τα βάζεις μέσα στο καλάθι. Συνεχίζεις να κάνεις το ίδιο, μέχρι που κάποια στιγμή διαπιστώνεις πως δεν πρέπει να πάρεις άλλα προϊόντα, γιατί η αξία τους θα ξεπεράσει το χρηματικό ποσό των είκοσι ευρώ που μπορείς να διαθέσεις. Πηγαίνεις λοιπόν στο ταμείο, πληρώνεις τα προϊόντα που βρίσκονται μέσα στο καλάθι και μετά φεύγεις από το κατάστημα.

Την επόμενη ημέρα, καθώς επιστρέφεις το μεσημέρι από το σχολείο, πιάνει δυνατή βροχή κι εσύ γίνεσαι μούσκεμα, διότι δεν έχεις ομπρέλα για να προστατευτείς. Το απόγευμα της ίδιας μέρας λοιπόν παίρνεις άλλα είκοσι ευρώ από τις οικονομίες σου και πηγαίνεις ξανά στο κατάστημα για ν’ αγοράσεις μια ομπρέλα. Εκεί επαναλαμβάνεται η ίδια κατάσταση. Βάζεις ένα σωρό προϊόντα της αρεσκείας σου μέσα στο καλάθι, τα οποία μάλιστα δεν είναι απαραίτητα στην καθημερινότητά σου, μα πάλι δεν παίρνεις ομπρέλα. Πηγαίνεις λοιπόν ξανά στο ταμείο, πληρώνεις τα προϊόντα που βρίσκονται μέσα στο καλάθι και φεύγεις από το κατάστημα.

Την τρίτη ημέρα, καθώς πηγαίνεις στο σχολείο, πιάνει ξαφνική βροχή κι εσύ πάλι γίνεσαι μούσκεμα, με αποτέλεσμα ν’ αρπάξεις ένα γερό κρυολόγημα, που σε ταλαιπωρεί για μέρες.

Εάν όμως, παιδί μου, μπαίνοντας στο κατάστημα την πρώτη ημέρα αποφασίσεις να ψωνίσεις αξιοποιώντας τη γνώση που σου παρέχουν τα αιώνια αγαθά, όπως είναι για παράδειγμα οι αρετές σου, τότε τα πράγματα θα γίνουν ως εξής:

Η «σύνεσή» σου, η «φρόνηση» και η «αποφασιστικότητά» σου θα σου υπενθυμίζουν διαρκώς πως δεν πρέπει να βάζεις άλλα προϊόντα μέσα στο καλάθι αν δεν πάρεις πρώτα αυτά που χρειάζεσαι.

Η «ψυχραιμία» σου, η «πειθαρχία» και η «εγκράτειά» σου θα σε παροτρύνουν να μη σταματήσεις στα άλλα ράφια, αλλά να προχωρήσεις μέχρι να φτάσεις πρώτα στο ράφι με τις ομπρέλες.

Η «παρατηρητικότητά» σου, η «συγκέντρωση» και η «εξυπνάδα» σου θα σε καθοδηγήσουν ώστε να διαλέξεις την καταλληλότερη ομπρέλα για σένα.

Η «τιμιότητα», ο «σεβασμός» και η «δικαιοσύνη» σου θα σου υπενθυμίσουν πως, προτού φύγεις από το κατάστημα, θα πρέπει να περάσεις από το ταμείο για να πληρώσεις τον λογαριασμό.

Έτσι λοιπόν οι ενάρετες δυνάμεις σου θα σε προσανατολίζουν προς ορθές κατευθύνσεις. Θα καθοδηγούν τη σκέψη σου, ώστε να παίρνεις τις σωστές αποφάσεις και να κάνεις τις καλύτερες επιλογές. Στο τέλος της ημέρας, θα διαπιστώσεις πως αγόρασες την ομπρέλα που χρειαζόσουν και πως με τα χρήματα που σου περίσσεψαν πήρες στη συνέχεια και ορισμένα άλλα χρήσιμα προϊόντα για σένα. Θα αισθανθείς περήφανη για τον εαυτό σου και θα αυξηθεί ο σεβασμός, η εκτίμηση και η πίστη σου σ’ αυτόν, γιατί κατάφερες να πετύχεις τον στόχο σου και ν’ αποδείξεις στον εαυτό σου πως έχεις δυνατότητες για να κάνεις πολλά καλά πράγματα. Η μεγαλύτερη νίκη σου όμως, παιδί μου, θα είναι το γεγονός ότι κατάφερες τελικά να πετύχεις τον στόχο σου, ακολουθώντας τους ειρηνικούς δρόμους που ανοίγουν πάντοτε μπροστά μας οι αρετές μας.

— Με λίγα λόγια, τα χρήματά μας αποκτούν ουσιαστική αξία όταν τα ξοδεύουμε ενάρετα, είπε η Μαρία.

— Στο παράδειγμα που μας έδωσες προηγουμένως, παππού Λουκιανέ, αναφέρθηκες στα αναγκαία προϊόντα, είπε ο Πίτερ κοιτώντας τον με απορία.

— Όταν πεινάμε, παιδί μου, θ’ αγοράσουμε τρόφιμα, και όχι παιχνίδια. Όταν λαμβάνουμε τους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος για το σπίτι μας, ή της υδατοπρομήθειας, ή όποιας άλλης οφειλής μας, δεν θα πάμε ν’ αγοράσουμε καινούρια έπιπλα εάν πρώτα δεν τους πληρώσουμε. Όταν χρειαζόμαστε ρούχα, παπούτσια, φάρμακα, δεν θα πάμε ν’ αγοράσουμε κοσμήματα. Θα σκεφτούμε και θα πράξουμε με σύνεση, φρόνηση, εγκράτεια, εξυπνάδα… με αρετή. Πρωτίστως, θ’ αγοράσεις τ’ αναγκαία και τ’ απαραίτητα αγαθά, έτσι ώστε η καθημερινότητά σου να κυλάει όσο το δυνατόν πιο εύκολα και ομαλά.

— Μας διαβεβαιώνεις συχνά, παππού, πως οι αρετές μας είναι διαχρονικά δώρα με τα οποία μας προίκισαν οι καλοί μας πρόγονοι, και πως εμείς τα θρέφουμε και τα αναπτύσσουμε κατά τη διάρκεια της ζωής μας, για να είναι ασφαλής η προκοπή που κάνουμε κι έτσι να ζούμε περισσότερες στιγμές ουσιαστικής ευτυχίας. Και καταλήγεις πάντοτε λέγοντάς μας πως πρέπει να εκτιμούμε αυτά τα πολύτιμα δώρα και πως πρέπει να αισθανόμαστε ευγνωμοσύνη προς τους καλούς προγόνους μας, που μας τα έδωσαν, αλλά και προς όλους τους άλλους ανθρώπους που μας βοηθούν να τα αυξάνουμε και να τα δυναμώνουμε κατά τη διάρκεια της ζωής μας.

— Επομένως, αυτοί που σχεδιάζουν πολέμους μήτε σέβονται, μήτε εκτιμούν, μήτε ευγνωμονούν τους καλούς προγόνους τους. Για παράδειγμα, αντί να ενδυναμώνουν τις αρετές που κληρονόμησαν από εκείνους, τις πλήττουν, τις υποβιβάζουν και τις εξευτελίζουν. Και πρώτη και κυριότερη την ειρήνη, κατέληξε ο Λεύκιος.

— Ω! Συμφωνώ. Εκτός από την ειρήνη, πλήττουν και τη χαρά και τη δικαιοσύνη και τη χαρά και την ευτυχία. Είναι και αυτές αρετές που αποδυναμώνονται όταν γίνονται εμφύλιες διαμάχες και άλλες εχθροπραξίες σε μια χώρα, είπε η Μαρία.

— Συμφωνώ κι εγώ. Εκτός από την ειρήνη, τη δικαιοσύνη, τη χαρά και την ευτυχία, πλήττουν και τον σεβασμό και την πρόοδο, πρόσθεσε ο Πίτερ.

— Προτού φύγω για την πρωτεύουσα, σας μίλησα για μια αθλητική δραστηριότητα που μοιάζει με παιχνίδι, την οποία μου έμαθε κάποτε κι εμένα ο παππούς μου.

— Αν θυμάστε, την τελευταία ημέρα κάθε μήνα ανεβαίναμε τρέχοντας το βουνό με τα έλατα, συνέχισε να τους λέει ο Λεύκιος. Κάθε φορά λέγαμε σιωπηλά μια επιθυμία, για να ενδυναμώσουμε τις αρετές μας:

Μια μέρα σας υποσχέθηκα πως θα σας φανέρωνα τον τρόπο με τον οποίο θ’ αποκτούσατε τη «διαχρονική ασπίδα», έτσι ώστε να διαρκούν αρκετό καιρό τα αποτελέσματα της δραστηριότητας αυτής. Το μυστικό λοιπόν βρίσκεται στις καλές επιθυμίες μας. Τις εντοπίζουμε και τις εκφράζουμε σιωπηλά. Όσο περισσότερες τόσο το καλύτερο. Κάποτε διάβασα ένα εκτενές ποίημα που μοιάζει με μοιρολόι. Το απήγγελλαν μεταξύ τους οι «θρηνούσες γυναίκες», για τις οποίες θα σας μιλήσω μια άλλη φορά. Ορισμένοι στίχοι του φτιάχνουν μια καλή επιθυμία, η οποία λέει:

Με αυτήν, και ορισμένες άλλες καλές σκέψεις που κάνω, συνηθίζω να κλείνω τα μάτια μου κάθε βράδυ για να κοιμηθώ.

— Γίνεται ολοένα και πιο περιπετειώδης αυτή η δραστηριότητα, φίλε. Αρχίζει να μ’ αρέσει, είπε ο Πίτερ και το βλέμμα του έλαμψε.

— Ω! Ο παππούς έφερε την αγαπημένη μας πίτα! είπε η Μαρία, και έλαμψε κι αυτηνής το βλέμμα.

— Αυτή η πίτα είναι νοστιμότατη! είπε ο Πίτερ κι έβαλε ακόμα μία μεγάλη μπουκιά στο στόμα του.

— Αυτή η πίτα… αυτή η πίτα… με τον καιρό όλα θα περάσουν… αυτή η πίτα…, είπε ο Προκόπης (ο παπαγάλος του σπιτιού)!

— Ένα γλυκάκι την ημέρα μας φτιάχνει τη διάθεση. Έτσι δεν είναι, όμορφο παπαγαλάκι; του είπε και του έδωσε κι αυτή ένα κομματάκι από την πίτα.

— Ελευθερία… ελευθερία… με τον καιρό όλα θα περάσουν… ελευθερία…

— Χα, χα! Έφτασε η ώρα, είπε ο Πίτερ.

— Χα, χα! Έφτασε η ώρα… χα, χα, έφτασε η ώρα… με τον καιρό όλα θα περάσουν… χα, χα, έφτασε η ώρα…

— Τρεις μήνες προτού οι γονείς μου αποφασίσουν να τραβήξουν χωριστούς δρόμους, η μητέρα μου εξέφρασε μια επιθυμία, ν’ ανοίξει το δικό της εστιατόριο και να σερβίρει παραδοσιακά φαγητά και γλυκά. Θυμάμαι πως και μόνο στη σκέψη ότι η επιθυμία της θα γινόταν πραγματικότητα αισθανόταν μεγάλη ευτυχία. Ο πατέρας μου αποφάσισε να τη στηρίξει. Ήταν λοιπόν στο πλευρό της και τη βοηθούσε σε ό,τι χρειαζόταν. Όλα πήγαιναν καλά, μέχρι που μια συνάδελφός του, η κυρία Λίνα, του έκανε μια επαγγελματική πρόταση. Εκεί τα πράγματα μπερδεύτηκαν. Δεν έμαθα ποτέ τι ακριβώς είχε συμβεί, μα λίγες εβδομάδες αργότερα κατάλαβα πως η προσπάθεια της μαμάς μου ν’ ανοίξει το δικό της εστιατόριο τερματίστηκε. Έχουν περάσει αρκετά χρόνια από τότε, μα κατά καιρούς τη συλλογίζομαι. Ακόμη πιστεύω πως θα ήταν καλοτάξιδη εκείνη η επιθυμία. Κάποιες φορές περνάει ξαφνικά από το μυαλό μου η σκέψη πως η επιλογή των επιθυμιών που πραγματοποιούμε κατά τη διάρκεια της ζωής μας είναι πιο σημαντική απ’ όσο νομίζουμε.

— Βοήθεια… βοήθεια… με τον καιρό όλα θα περάσουν… βοήθεια…, είπε ο Προκόπης.

— Εσύ θα γίνεις θεατρίνος, το ξέρεις; του είπε χαμογελώντας καλοσυνάτα, καθώς τον σήκωνε προσεκτικά από χάμω για να τον βάλει πάλι μέσα στο κλουβί του.

— Θεατρίνος… θεατρίνος… με τον καιρό όλα θα περάσουν… θεατρίνος…

— Το δέντρο! ψιθύρισε ο Λεύκιος, και σκίρτησε δυνατά η καρδιά του, καθώς κοιτούσε το έκτο κεφαλαίο γράμμα. Βρήκα τα πρώτα δύο γράμματα της φράσης, είπε από μέσα του αμέσως μετά, και σκίρτησε δυνατότερα η καρδιά του, από χαρά και αγωνία, καθώς τα κοιτούσε: